Mɛmɛ xᴐ: voor al je vragen rond hygiëne en latrines!

De deelnemers van de inleefreis konden de Mɛmɛ xᴐ latrine begin januari met eigen ogen bekijken. © Sofie Page

"Wil je een latrine bouwen? Zoek je degelijk materiaal en wil je advies rond goede hygiëne? Kom dan langs bij ‘Mɛmɛ xᴐ’!" Zo klinkt het bij de verkoopploeg van de Sanimarché in Athiémé, in het zuidwesten van Benin. Mɛmɛ xᴐ (spreek ongeveer uit als ‘mémé chgô’) betekent ‘huis van de hygiëne’, is de naam van de nieuwe Sanimarché én de merknaam van een type latrine dat hier gepromoot wordt.

Mɛmɛ xᴐ: een beetje voorgeschiedenis

Protos werkt in de regio’s Mono en Couffo, in het zuidwesten van Benin, volgens de methode ATPC. ATPC staat voor Assainissement Total Piloté par la Commune en houdt in dat de inwoners van een dorp samen werken aan betere hygiënische omstandigheden. Het einddoel is het statuut ‘Vrij van ontlasting in de openlucht’ (FDAL in het Frans): niemand doet nog zijn behoefte in de bosjes of langs de kant van de weg. Eenvoudig is dat niet, want als gemeente of dorp het statuut FDAL bereiken is één zaak, het behouden is een andere. En hoe werk je met ATPC in meer verstedelijkt gebied, waar de samenhang tussen de mensen om aan verandering te werken misschien minder groot is? Het antwoord op die vragen ligt voor Protos in sociale marketing, waarbij commerciële marketingtechnieken worden toegepast om maatschappelijke veranderingen te realiseren, in dit geval op het vlak van sanitair en hygiëne: ‘sanimarketing’ dus. Die aanpak leidde tot de oprichting van een Sanimarché in Dogbo, in 2016. In een Sanimarché kunnen mensen zich informeren over latrines en goede hygiëne, ze kunnen er modellen van latrines bekijken, ze bestellen, en allerlei producten of materialen kopen.

De Sanimarché in Dogbo kende echter een moeizame start en Protos kon met de steun van Via Water (Aqua for All) de sanimarketing verbeteren en verder uitwerken. Lokale consultants voerden om te beginnen een marktstudie uit. Die gaf een beter inzicht in de noden rond sanitatie bij 386 gezinnen in stedelijk en landelijk gebied, in Dogbo, Athiémé en Lokossa. De noden, (financiële) mogelijkheden en de wil om iets te veranderen, blijken nogal te verschillen en dus pas je best het aanbod en de manier van werken aan. Daarnaast evalueerde men grondig de ‘sanitaire’ situatie in de verstedelijkte wijk Tota (Dogbo). Hieruit bleek dat de helft van de gezinnen zijn behoefte in de openlucht doet en dat de latrines die er wél zijn meestal een gewone put hebben, zonder meer. Veel gezinnen toonden zich wel bereid om een verbeterde latrine te installeren, als ze niet te duur uitvalt.

Mɛmɛ xᴐ: ook een sterproduct

De bevindingen uit beide studies leidden tot een mix van activiteiten:

  • de aandacht van de lokale overheid vestigen op de risico’s van het zich ontlasten in de openlucht;
  • de oprichting van een 2e Sanimarché in Athiémé, rekening houdend met de bevindingen rond de eerste Sanimarché;
  • het uitwerken van een kwaliteitslabel Mɛmɛ xᴐ voor elke Sanimarché van Protos, zodat elke bezoeker zeker is van de geboden kwaliteit;
  • de creatie van een aangepast type latrine: ze heeft een soort toiletpot, is geurvrij dankzij een sifon en kan met lokale materialen gemaakt worden; dit is het sterproduct met ook Mɛmɛ xᴐ als naam;
  • een verkoopploeg samenstellen om klanten aan te brengen. De jonge verkopers krijgen opleiding in verkooptechnieken, animatie en leren over de gevaren rond slechte hygiëne;
  • een brede communicatiecampagne: radio-uitzendingen, een promotiekaravaan, promotie-acties, gadgets om het label bekend te maken.

Intussen nam de Sanimarché in Athiémé een goede start en geraakt de merknaam Meme xo almaar bekender. Na 2 maanden campagne werden 60 latrines en 30 wc-potten verkocht, en er lopen nog 200 aanvragen. Beide Sanimarchés zijn gekend en zowel de gemeente als de inwoners gaan er aankloppen voor advies rond hygiëne en sanitatie.

Maar hier blijft het niet bij. Het is de bedoeling dat de Sanimarchés in Dogbo en Athiémé autonoom kunnen draaien en economisch rendabel zijn. Protos is verder van plan om in andere regio's nog 2 Sanimarchés op te richten, en het merk Mɛmɛ xᴐ moet dé referentie worden als het op advies en innovatie in sanitaire voorzieningen aankomt. Protos onderzoekt bovendien de mogelijkheden om een ruimingsdienst voor de latrines op te richten en om vormingen aan te bieden rond hygiëne. Stap voor stap naar meer hygiënische levensomstandigheden in deze regio!

 

28 januari 2019