Heldhaftige Pauline verzekerde recht op water voor inwoners Aru

De equipe van CIDRI (c) Lieven Peeters

DR CONGO - Begin jaren 2000 bouwde CIDRI, een Congolese ngo en partner van Protos, het drinkwatersysteem voor de stad Aru. Deze stad ligt in het noord-oosten van Congo, op de grens met Oeganda. Bij de bouw van het systeem telde de stad ongeveer 20.000 inwoners. Vandaag wordt geschat dat ongeveer 65.000 mensen zich bevoorraden aan deze drinkwaterleiding. De bevolkingsexplosie is het gevolg van de oorlog en onzekerheid die de regio sinds lange tijd teisteren, en waardoor veel mensen van het platteland naar de stad vluchten.

Zoals voor alle watersystemen die CIDRI in de voorbij jaren voor ongeveer 500.000 mensen gebouwd heeft, werd in Aru een beheerscomité gevormd en opgeleid, dat instaat voor de uitbating en het onderhoud van de installatie. Het comité moet functioneren in een omgeving met weinig rechtszekerheid en staat onder zeer sterke druk van de Congolese overheid. In deze moeilijke context blijven de leden van het comité opkomen voor het recht op water voor de mensen die hen verkozen hebben.

"Als je niet welwillend bent in Aru, bereik je niets". Dit is de klare taal van Pauline Obhiro die door de bevolking van Aru verkozen werd als beheerder van het drinkwatersysteem. Zij sprak deze woorden tot de administrateur van haar stad tijdens een incident van een tijdje geleden. Ze legt ons uit wat er toen juist gebeurde.

"De zaak dateert van toen de nieuwe administrateur zich in Aru vestigde. Hij was één van de vertrouwelingen van de provinciegouverneur van de Oost-Provincie in DR Congo en genoot dus heel wat politieke steun. Zoals zo vaak het geval is als een nieuwe administrateur zich installeert, wou hij een groot huis bouwen op de plaats van zijn keuze. Maar het toeval wou dat de waterleiding door het perceel liep waarop hij zijn oog had laten vallen. Als hij zijn huis effectief zou bouwen, zou een groot deel van Aru zonder water vallen. Toen ik vaststelde dat er geen mogelijkheid was om hem van idee te doen veranderen en hem te overtuigen elders te bouwen, besloot ik de kraan dicht te draaien van de leiding die deze wijken van Aru van drinkwater voorziet, om aan te tonen wat de gevolgen van zijn beslissing zouden zijn. Plotseling kwamen meer dan 10.000 inwoners van Aru zonder drinkwater te zitten. Kan je je voorstellen tot welke golf van verontwaardiging dat leidde bij deze mensen, die nu opnieuw veel verder moesten lopen om drinkwater te halen. Het resultaat? Onder druk van het protest van de bevolking liet de administrateur de werken aan zijn huis stilleggen en besloot hij op zoek te gaan naar een ander bouwperceel. Het water afsluiten kon ik enkel doen doordat ik me gesteund wist door de bevolking en door de kerk, die als instituut nog durft op te komen tegen het bestuur in Congo.

Taaie tante Pauline Obhiro © Guy Poppe

Maar dit is nog niet het einde. De nationale elektriciteitsmaatschappij had plannen om een nieuwe transformator te installeren voor de elektriciteitsvoorziening in Aru. Geen slecht plan, maar die transformator zou precies komen waar de waterleiding passeert. De geschiedenis leek zich te herhalen. Maar nu vond ik in de administrateur een medestander. De elektriciteitsmaatschappij had zich duidelijk misrekend. Samen met de bevolking en met sterke steun van de bekeerde administrateur hebben we de elektriciteitsmaatschappij kunnen overhalen om de transformator elders te installeren".

De morele kracht en een diepe overtuiging van het recht op water kunnen de zaken keren! Wat toont ons dit? De principiële houding en de gewaagde acties van Pauline, gesteund door een bevolking die het meer dan beu is, zijn geen evidentie in een land waar burgerlijke ongehoorzaamheid vaak zwaar wordt afgestraft. Maar hier wordt de basis gelegd van een tegenmacht, die storend werkt voor zij die de teugels in handen hebben omdat zij beschermd worden door een elite die veraf leeft van de reële noden van de bevolking.

- Interview: Guy Poppe